Zabezpieczenie antyspamowe *


Zabezpieczenie antyspamowe *


O zawiłościach naszej osobowości, jej składnikach, meandrach oraz tym, jak ją sprawdzić, rozmawiamy z Agnieszką Scendo.

Każdy z nas ma charakter. Czym on właściwie jest?

Psychologowie mówią raczej o osobowości, i uznają ją za kombinację pięciu czynników, z których zwykle jeden jest dominujący. To tzw. model wielkiej piątki. Wymyślili go amerykańscy psychologowie Paul Costa i Robert McCrae. Obejmuje cechy: ekstrawersję, ugodowość, sumienność, gotowość na doświadczenie i neurotyczność. Każdą z tych cech mamy, każdą na różnym poziomie. Kombinacja tych składników to właśnie nasza osobowość.

Nikt raczej nie chce być neurotykiem.

Każda z tych cech ma swoje plusy i minusy. Brak cech neurotycznych wiąże się często z brakiem uczuciowości, zbytnia ugodowość z działaniem pod dyktando innych, gotowość na doświadczenie z lekkomyślnością, ekstrawersja z powierzchownością kontaktów, a sumienność  z pedanterią.

Czyli każda może przynieść nam korzyść lub stratę?

Co więcej cechy te, choć robią wrażenie stałych, mogą ulec modyfikacjom. Przecież uczymy się przez całe życie. Gdy raz z powodu naszej otwartości na innych, neurotyczności, ugodowości spotka nas coś złego, jest szansa, że w przyszłości zareagujemy inaczej. Pamiętajmy, że nie żyjemy w laboratorium.

Możemy się zmienić?

Osobowość kształtuje się do 7. roku życia i do tego czasu jest najbardziej podatna na zmiany. Do 30. roku ulega krystalizacji. Po 50-tce możemy liczyć na to, że nasze zbyt mocne cechy nieco osłabną. Dotyczy to zwłaszcza neurotyczności, ekstrawersji i otwartości. Wzrośnie za to sumienność i ugodowość. Ale nie ma się co martwić, bo naszą bronią z wadami są jeszcze… okoliczności. Gdy szczególnie nam na czymś zależy, np. na awansie, możemy pracować sumienniej, nawet, gdy nasza osobowość nam tego nie ułatwia. Możemy być lekkomyślni w stosunku do siebie, ale  wspaniale opiekować się swoimi dziećmi. Ekstrawertyczny polityk będzie trzymał nerwy na wodzy w przedwyborczej debacie.

To raczej udawanie kogoś, kim się nie jest.

Nie do końca. Nowy wzorzec zachowania może się utrwalić i trochę wpłynąć na naszą osobowość… Zwłaszcza, gdy dotyczy sytuacji granicznych: poważnego wypadku, problemów ze zdrowiem lub wyjątkowego szczęścia, np. ogromnej wygranej pieniężnej.

Często ludzie mówią, że się pogubili lub że nie poznają swoich bliskich, bo zachowują się inaczej.

Osobowość człowieka jest skomplikowaną sprawą. Naukowcy ciągle ją badają, opisują. Poza naszymi predyspozycjami, dużo zależy od sytuacji, w jakich się znajdziemy. Cały czas jednak mamy poczucie ciągłości, a gwarantuje nam to pamięć autobiograficzna. Nawet diametralna zmiana warunków życia, a to często ona leży u podstaw poczucia naszej „odmiany”, nie zmieni naszej wcześniejszej biografii, tego, co wiemy o świecie, jakie mamy przekonania, nie zmieni naszych bliskich. Poczucie zagubienia bierze się często stąd, że składniki  naszej osobowości zmieniają się niezależnie od siebie i w różnych kierunkach, czasami sprzecznych.

A jak zrozumieć swoją osobowość?

Cechy Wielkiej Piątki zmierzy Kwestionariusz NEO-PI-R, zwany też Inwentarzem Osobowości. Składa się z 240 zdań. Musimy ustosunkować się do nich, wybierając liczbę na 5-stopniowej skali. Zero oznacza, że się całkowicie nie zgadzamy, pięć – że się w 100 proc. zgadzamy. Każdy z 5 czynników osobowości ma 6 składników, tzw. podskal, szczegółowiej omawiających czynniki. Ale jest też wersja skrócona, na 60 zdań. Można ja znaleźć w internecie, ale interpretację wyników… zostawmy psychologom.

Dziękuję za rozmowę.

Agnieszka Scendo, psycholog w trakcie specjalizacji z psychologii klinicznej. Psychoterapeuta rodzinny oraz psychodynamiczny. Zajmuje się diagnozą oraz terapią indywidualną dorosłych, dzieci i młodzieży.

Centrum Terapii i Rozwoju Neuroclinic w Kielcach
Al. IX Wieków Kielc 8/36

www.psychologkielce.pl

Ta strona używa cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close