Zabezpieczenie antyspamowe *


Zabezpieczenie antyspamowe *


Projektanci, freelancerzy, czyli przedstawiciele tzw. wolnych zawodów uczą się funkcjonować w realiach rynkowej wolności – nieuregulowanej, nieograniczonej i nieokiełznanej. Szukają swej niszy, kreują swoją markę. Research, brief, terminarz, specjalizacja, kultura, czyn prospołeczny, to procesy budujące tożsamość projektanta grafiki użytkowej.

Projektant, by zaistnieć na przesyconym rynku, musi łączyć w sobie umiejętności: systemowego projektowania strategii nie tylko wizualnych oraz projektowania siebie samego. Odbiorcami jego pracy są wszyscy konsumenci i uczestnicy życia społecznego. Projektant tworzy reklamy, szyldy, billboardy, okładki gazet, opakowania na kawę, mleko, kosmetyki, leki, znaki, marki, wizerunek miasta, firm, produktu etc. Klienci wymagają od niego elastyczności, zdystansowania do swej wizji, podczas gdy dla niego liczy się kontekst czasu, miejsca i historii, w którym powstanie projekt. Często działa w przestrzeni pomiędzy skrajnościami: wizjoner – wyrobnik, fantazja – frustracja, metadyscyplina – monotonia.
Tą samą materią zajmują się tzw. graficy komputerowi. Dla tej grupy istotna jest szybkość wykonywanej pracy oraz sprawność manualna. To podsumowanie, choć radykalne, stanowi klucz do rozważań. Pojęcie „grafik komputerowy” odwołuje się często do osób przypadkowo uprawiających grafikę użytkową, przyuczonych do zawodu z tzw. smykałką plastyczną. Możemy znaleźć ich w małych firmach reklamowych oraz działach projektowych dużych firm. Odbiorcami efektów pracy projektantów i grafików komputerowych jesteśmy my wszyscy.

Grafika w wersji instant
W przestrzeni publicznej przeplatają się dwa, skrajne nurty wizualne: chaotyczny i przypadkowy oraz jakościowy i profesjonalny. Dualizm można rozważać jeszcze na innym poziomie – taniej brzydkiej reklamy, do której przyzwyczailiśmy się w latach 90., oraz pojawiających się snobistycznych wizerunków marek, prezentowanych w minimalistycznych witrynach. Kontrast wartości wizualnych wywołuje w odbiorcach zdezorientowanie i uruchamia proces przemiany tożsamości miejskiej, społecznej, mentalnej. Nadal znajdujemy się na symbolicznym placu budowy.
Niskiej jakości projekty graficzne zjadają architekturę i okaleczają tkankę miasta. Dostępność profesjonalnych narzędzi oraz możliwość urzeczywistniania swojej pracy przez amatorów prowadzi do jeszcze jednego ważnego problemu – dewaluuje rangę zawodu projektanta. Rozpoczynający karierę absolwenci Akademii Sztuk Pięknych wkraczają w drapieżny, zdegradowany rynek i spotykają się z ową funkcją – wykonawcy grafiki w wersji instant.

Kodeks pracy projektanta
W tym miejscu rodzi się pytanie o uprawnienia zawodowe. Czy każdy, kto posiadł znajomość programów graficznych, może mieć wpływ na tworzenie wizerunku miasta? Tworzy nas to, co nas otacza. Problem jest istotny i wymaga analizy, uwzględniającej ważne aspekty przestrzeni publicznej oraz metody i zasady, według których pracują projektanci na świecie.
Flagowym przykładem wykorzystania reklamy świetlnej jest Times Square w Nowym Jorku. Neonowe światło osacza użytkownika przestrzeni z każdej strony, a firmy reklamujące się na migających ekranach płacą miliony dolarów za promocję w tym znanym na całym świecie miejscu. Times Square jest żywą, tętnicą technologicznym światłem reklamą. Tu nikt nie może poczuć się urażony jej agresywną formą, gdyż to właśnie ona tworzy serce Manhattanu.
Zupełnie inaczej wygląda Toronto – przestrzeń jest przejrzysta, szklana a reklama powściągliwa. Motyw czerwonego liścia klonu występuje konsekwentnie w każdym miejscu: na budynkach urzędu miasta, w transporcie publicznym, a nawet na mundurach straży miejskiej. Stowarzyszenie Projektantów Grafiki Użytkowej w Kanadzie wydało kodeks pracy projektanta, w którym dokładnie określa się wymagane doświadczenie, stawki godzinowe pracy itp. Stowarzyszenie przeprowadza również coroczne raporty płacowe z uwzględnianiem regionów w Kanadzie oraz kampanie przeciwko pracy za darmo.

Status Grafik
Rezultatem spotkań z projektantami i stowarzyszeniami w Polsce, Kanadzie i USA stał się projekt pt. Status Grafik, który jest realizowany w kilku odsłonach: debat, wystaw, a w przyszłości także wydawnictwa. To próba budowania dialogu wewnątrz tak bardzo zróżnicowanego środowiska polskich projektantów. Edgar Bąk, projektant, który tworzy m.in. dla najważniejszych polskich instytucji kultury stwierdził: Skoro istnieje krytyka opery, kina czy teatru to dlaczego miałaby nie istnieć krytyka projektowania graficznego?
Problem chaosu reklamowego w Polsce wynika głównie ze zderzających się fal – twórczej frywolności amatorów i braku odpowiedzialności społecznej użytkowników przestrzeni miejskiej. W istocie rzeczy jest to brak kontaktu na linii projektant – urzędnik – wykonawca – mieszkańcy. Nie wszędzie potrafimy stosować ustawę krajobrazową. Wizualnym odzwierciedleniem sytuacji mógłby stać się, modny kilka lat temu w grafice glitch, czyli zaburzenie w przekazie sygnału np. cyfrowego. Zamrożony obraz przenikających się pikseli w stylu „szybko, tanio i wyraźnie” powoli przekształca się w „elegancko, prawidłowo, zgodnie z oczekiwaniami”.
Drobnymi krokami zachodzą widoczne, wielowymiarowe zmiany. Projektanci sprzątają skutki złych praktyk: przeprowadzają akcje porządkujące przestrzeń publiczną z bałaganu reklamowego, systematyzują estetykę szyldów umieszczonych na zabytkowych kamienicach, aktywiści organizują liczne debaty i dyskusje związane z reaktywacją starych neonów.
Jednak najważniejsza przemiana dotyczy mieszkańców miast, którzy upominają się o dobrą jakość przestrzeni publicznej. Widać wzrost szacunku do zieleni, ławek i stojaków rowerowych oraz pogłębiającą się niechęć do płacht reklamowej kakofonii.

Tekst: Judyta Marczewska, Fotografie: Mateusz Wolski

 

Projekt Status Grafik realizowany jest w Institute of Design Kielce
Autorzy: Judyta Marczewska, Eliza Kozielewska, Katarzyna Piec

Ta strona używa cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close