Zabezpieczenie antyspamowe *


Zabezpieczenie antyspamowe *


O zagadkach samooceny i konieczności pracy nad nią opowiada Agnieszka Scendo, psycholog kliniczna, terapeutka, właścicielka Centrum Terapii i Rozwoju Neuroclinic w Kielcach.

Skąd bierze się poczucie własnej wartości?

Kształtuje się stopniowo w ciągu pierwszych 6 lat życia. Z taką tezą zgadza się większość naukowców, choć tak naprawdę zaczyna się już w czasie życia płodowego. Wszystko zależy od nastawienia matki, która z miłością lub niechęcią oczekuje narodzin swojego dziecka. Niechciane dzieci po przyjściu na świat częściej mają niedowagę, są bardziej podatne na infekcje. Uczucia matki we wczesnej fazie ciąży mają także wpływ na  psychikę dziecka, a przez to także na późniejsze poczucie jego wartości.

Czyli wystarczy radosna, kochająca mama?

Nie tylko. Są także nasze geny, które zupełnie od nas nie zależą, a mają wpływ na nasz charakter i osobowość. Co prawda, ostatnie badania wskazują, że struktura mózgu może ulec zmianie pod wpływem otoczenia, np. psychoterapii, pracy nad sobą, medytacji, ale to wymaga naszej pracy.

A tak właściwie to po co nam dobra samoocena?

To jedna z potrzeb wyższych, która daje radość i pewność siebie, pozwala przystosować się do otoczenia, obniża poziom lęku i zapewnia zdrowie psychiczne. Daje też siłę do walki z przeciwnościami. Uzasadniona osiągnięciami wysoka samoocena ułatwia kontakty społeczne i sprzyja efektywnej realizacji ważnych planów. Po prostu działamy racjonalnie.

A co z tymi, którzy w siebie nie wierzą lub z tymi, którzy sądzą, że są lepsi, niż naprawdę są?

Samoocena kształtuje się nie tylko w oparciu o to, co sami o sobie myślimy. Ważne jest także, jak oceniają nas inni. Gdy rozbieżności są zbyt duże, zaczynają się problemy. Wtedy często zniekształcamy obraz siebie: przedstawiamy się w lepszym świetle, odrzucamy krytykę, czy stosujemy mechanizmy obronne: wyparcie, projekcję, itd. Te zachowania nie mają już wiele wspólnego z racjonalnym podejściem do życia.

Skąd bierze się zaniżona samoocena?

Dzieje się tak często, gdy ważne dla nas osoby traktowały nas źle, oceniały niesprawiedliwie. Nawet dorośli ludzie ciężko to znoszą i często są z siebie niezadowoleni. Ciągle podnoszą poprzeczkę powyżej swoich możliwości, aby w końcu uwierzyć, że są do niczego. Zagrożenie poczucia własnej wartości prowadzi też do stereotypowych, negatywnych przekonań na temat innych. A stąd już krok do uprzedzeń i dyskryminacji. Co prawda, lepiej sobie wtedy radzimy z frustracją, ale powodujemy konflikty. Rośnie w nas poczucie wyobcowania i agresja, kwitnie ksenofobia, rasizm, seksizm.

To może wygodniej jest myśleć o sobie za dobrze?

To mit, że zawyżona samoocena pomaga. Nikt nie lubi megalomanów, przesadnie wyolbrzymiających własne dokonania. Ciągle się chwalą, żyją we własnym, urojonym świecie, tracą szansę na rozwój i wpływ na korzystne zmiany w życiu. Nikt nie chciałby skończyć, jak Narcyz, zakochany w swoim odbiciu w wodzie.

Psychologia stosuje ten termin. Jaki jest współczesny Narcyz?

Osobowość narcystyczną ma ktoś nadwrażliwy na krytykę i podatny na załamania nerwowe, który gardzi słabszymi. Zawsze w centrum uwagi. Za wszelką cenę przekonuje siebie o włas­nej wyjątkowości. Tyle tylko, że inni tego nie widzą i odsuwają się od niego, więc cierpi.

Los nie do pozazdroszczenia. Jaka droga jest właściwa?

Warto starać się o to, by nasze poczucie wartości nie było kolosem na glinianych nogach. To trudny proces i ciężka praca. Ale warto. Trzeba po prostu polubić siebie, żeby – jak mawiał Erich Fromm – móc pokochać innych. Na początek wystarczy też przestrzeganie 5 zasad:

  1. Zaakceptuj to, co czujesz. Myśli są neutralne, więc ich nie oceniaj.
  2. Rzadziej używaj słówka „powinienem”, a zamień je na „mógłbym/mogłabym”.
  3. Nie licz, że inni ludzie dadzą Ci poczucie wartości
  4. Wybacz sobie wszystkie błędy. Każdy je popełnia.
  5. Stwórz magazyn swoich talentów, musisz wiedzieć, w czym jesteś dobry (-a).

Dziękujemy za rozmowę.

Agnieszka Scendo, psycholog w trakcie specjalizacji z psychologii klinicznej. Psychoterapeuta rodzinny oraz psychodynamiczny. Zajmuje się diagnozą oraz terapią indywidualną dorosłych, dzieci i młodzieży.

Centrum Terapii i Rozwoju Neuroclinic w Kielcach
al. IX Wieków Kielc 8/36
www.psychologkielce.pl

Ta strona używa cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close