Zabezpieczenie antyspamowe *


Zabezpieczenie antyspamowe *


Historia filmu liczy sobie grubo ponad wiek. W Polsce pierwsze pokazy „żywych fotografii”, za pomocą wynalazku braci Lumière, odbywały się już od 1896 roku. W Kielcach takie przedstawienie zorganizowano w Teatrze Ludwika przypuszczalnie już w sierpniu roku następnego. Jedno z pierwszych kin w kraju powstało w Skarżysku-Kamiennej. Iluzjon Kometa mieścił się przy ówczesnej ul. Staszica, zaś do wyświetlania filmów służył francuski aparat Pathé poruszany ręczną korbką. Było to w 1909 roku. W tym czasie otwarto w Kielcach kinematografy Merkury oraz Phenomen.


Warszawa, już od czasów przedwojennych, jest prawdopodobnie najczęściej występującym w polskich filmach fabularnych miastem. Ale i ziemia świętokrzyska nie ma się czego wstydzić. Nasze plenery od wielu lat są natchnieniem dla filmowców: scenarzystów, reżyserów i aktorów. Tych ostatnich zresztą wielu z Kielecczyzny pochodzi.


Sandomierz oczami Zawadzkiej

Sandomierz stał się miastem bardzo popularnym i chętnie odwiedzanym przez turystów dzięki serialowi o sympatycznym księdzu. Ojciec Mateusz, a w tej roli Artur Żmijewski, filmowo mieszka w Sandomierzu już od prawie 9 lat i ponad 200 odcinków, pokazywanych w TVP.

Wśród sandomierskich zabytków toczy się także akcja filmu Jana Rybkowskiego „Spotkanie w Bajce” z 1962 r. Piękno miasta możemy wraz z bohaterami: Andrzejem Łapickim i młodziutką Magdaleną Zawadzką (w swej pierwszej roli) podziwiać m.in. ze szczytu Bramy Opatowskiej. Dodatkowy regionalny akcent tego filmu to osoba samego reżysera, który pochodził z Ostrowca Świętokrzyskiego. Jan Rybkowski był twórcą tak znanych obrazów, jak „Chłopi” czy „Kariera Nikodema Dyzmy”.


Zakłady o ciężarówkę

W 1958 roku powstały „Pigułki dla Aurelii”, znakomity wojenno-sensacyjny film w amerykańskim stylu, nakręcony przez Stanisława Lenartowicza. W „Pigułkach” zagrały kieleckie ulice i chęciński zamek. W brawurowej wyprawie po broń z Krakowa do Kielc konspiratorom pomogła ładna kielczanka. Rolę jednego z nich zagrał urodzony w Kielcach Jarosław Kuszewski. Z filmem tym wiąże się anegdota: podczas zdjęć w Kielcach zaplątał się na planie mężczyzna wracający z targu furmanką. Na widok uzbrojonych niemieckich żołnierzy, wystraszony strzelił z bata i narobił szkód. Nie powinno to dziwić, film kręcono zaledwie trzynaście lat po wojnie.

Plakat filmowy.

A jeśli już o zamku w Chęcinach mowa to nie można oczywiście zapomnieć o „Panu Wołodyjowskim” Jerzego Hoffmana. W ruinach budowli zrekonstruowano część twierdzy kamienieckiej, a na zboczach góry zamkowej kręcono w 1968 roku sceny oblężenia Kamieńca Podolskiego. Wśród dymów armatnich wystrzałów bystre oko widza dostrzeże zapewne ciężarówkę na wijącej się w oddali podchęcińskiej drodze. „Potem się dowiedzieliśmy, że ludzie robili zakłady i chodzili do kina, by to sprawdzić” – wspominał Jerzy Hoffman.


Wiedźmin na Kadzielni

Z Chęcin do Krakowa wyruszali też uczestnicy „stuletniego zakładu” – bohaterowie komedii „Tysiąc talarów” z 1959 roku (w tych rolach Barbara Kwiatkowska i Bronisław Pawlik). Zdjęcia do filmu kręcono m.in. w Podzamczu Chęcińskim, a scenariusz napisał kielczanin Edmund Niziurski. Na podstawie „Księgi urwisów” autorstwa tego znanego pisarza powstał trzy lata wcześniej przygodowy film dla młodzieży „Tajemnica dzikiego szybu”. Jego akcja toczy się w Górach Świętokrzyskich, za plenery posłużyła reżyserowi Wadimowi Berestowskiemu kopalnia na Miedziance i okolice Chęcin, a główną rolę zagrał Damian Damięcki, pochodzący (podobnie jak jego brat Maciej) z Podszkodzia koło Ostrowca Świętokrzyskiego.

„Czarne chmury” Andrzeja Konica, do dziś bardzo popularny historyczno-przygodowo-awanturniczy serial, także nagrywano w naszym regionie. Filmowy klasztor kamedułów, gdzie w ostatnim odcinku mnisi upijają kapitana Knothe, a wachmistrz Pilch – Ryszard Pietruski uwalnia pułkownika Dowgirda – Leonarda Pietraszaka, to oczywiście klasztor w Rytwianach. Sceny kręcono także w Pałacu Biskupów Krakowskich w Kielcach.

W „Wiedźminie” Marka Brodzkiego na podstawie prozy Andrzeja Sapkowskiego zagrała kielecka Kadzielnia. Stolica naszego regionu pojawia się (w pewnym sensie) także w komediowym serialu wszech czasów, czyli w „Wojnie domowej”. Pan Jankowski, ojciec Pawła, w jednym z odcinków przez długi czas nie może doliczyć się złotówek wydanych podczas służbowej delegacji do Kielc.

Nawłoć w „Przedwiośniu” Filipa Bajona to nasza Ludynia. Fragmenty obrazu nakręcono też w Oblęgorku (to filmowy pałacyk Laury) oraz w Chrobrzu, który zagrał powieściowe Odolany. Przy adaptacjach Żeromskiego pozostając – gdzie można znaleźć bardziej wymarzone wiejskie plenery do scen „Syzyfowych prac” niż w skansenie w podkieleckiej Tokarni?

Piękno dawnej świętokrzyskiej wsi można również podziwiać w „Szkicach węglem” Antoniego Bohdziewicza. Zdjęcia do filmu na podstawie noweli Sienkiewicza kręcono w Dobrowodzie niedaleko Buska-Zdroju. Na ziemi świętokrzyskiej toczy się również akcja „Księstwa” w reżyserii pińczowianina Andrzeja Barańskiego. Zdjęcia kręcono m.in. w Krzyżtoporze, zaś kanwę scenariusza filmu stanowi powieść pochodzącego z Piórkowa Zbigniewa Masternaka.


Janda i Baka

Pisząc o „naszych” ludziach filmu, warto przypomnieć dwie postaci z czasów nieco dawniejszych. Z Kielc pochodził (urodził się w 1860 roku) Edmund Gasiński, późniejszy ulubieniec stolicy i w pierwszych latach XX wieku najpopularniejszy, obok Antoniego Fertnera, aktor farsowy. Zagrał w kilku starych filmach, do dziś zachował się z nich jedynie „Cud nad Wisłą” z 1921 roku.

Z kolei w Byszowie koło Klimontowa w 1858 r. urodził się Mieczysław Frenkiel, znakomity i niezwykle popularny przed wojną artysta teatralny oraz aktor filmowy, wystąpił m.in. w roli dziedzica Czarskiego w głośnym obrazie „Na Sybir” z roku 1930. Spotkałem się z opinią, że gdyby kino dźwiękowe zaistniało nieco wcześniej, Frenkiel byłby gwiazdą ekranu na miarę Junoszy-Stępowskiego czy Żabczyńskiego.

Mieczysław Frenkiel w filmie „Na Sybir”.

Z Kielc pochodzi Wiesław Gołas, niezapomniany Tomek Czereśniak w „Czterech pancernych” i Majewski, mieszkaniec bloku przy „Alternatywy 4”, który „Szedł w Polskę” z kabaretem Dudek, czy śpiewał „Upiornego twista” w Kabarecie Starszych Panów. Z miasta nad Silnicą pochodził też znany aktor teatralny i filmowy Kazimierz Iwiński. W Starachowicach urodzili się: dama polskiego kina i teatru Krystyna Janda, Bogusz Bilewski oraz Marek Bargiełowski, a w Ostrowcu Świętokrzyskim – Mirosław Baka, Krzysztof Gordon i Roland Głowacki (m.in. porucznik Roland w „Orle” Leonarda Buczkowskiego i morderca w „Pociągu” Jerzego Kawalerowicza).

Z Przededworza koło Chmielnika pochodził Janusz Zakrzeński, a ze Skarżyska-Kamiennej drugoplanowi aktorzy Zbigniew Skowroński i Zygmunt Malawski, ten ostatni znany choćby z „Matki Joanny od Aniołów”. Gorzyce pod Sandomierzem to rodzinna miejscowość Janusza Bukowskiego, niezapomnianego Wróblika z „Janosika”, Busko-Zdrój – Marka Sikory, Ariela z „Szaleństw Majki Skowron”, a Jasionna niedaleko Jędrzejowa – Ludwika Paka, aktora grającego drugoplanowe, ale szczególnie zapadające w pamięć widzów role (choćby Zdzisław Dyrman, zasadniczo! w „Misiu” Stanisława Barei).


Do Kielc po prawdziwą miłość

Świętokrzyskie zajmuje ważne miejsce na filmowej mapie Polski. Poza wywodzącymi się stąd aktorami, reżyserami czy scenarzystami, nasz region ma zasadnicze atuty: twórczy klimat oraz piękno przyrody i zabytków przeszłości. Nie bez kozery w jednym z filmów Andrzeja Kondratiuka Marian Opania mówi do Katarzyny Figury: „Zabieram cię do Kielc, kochanie. Tam pokażę ci prawdziwą miłość!”.

Tekst: Jacek Korczyński

Ta strona używa cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close